Inhoudsopgave


GOUVERNEURSHUIS - eind september 1987

Op de plaats waar het Gouverneurshuis aan de Kerkstraat stond, moest zo nodig een nieuw gebouw verrijzen. Terwijl het oude pand nog van zeer goede kwaliteit was werd toch besloten om op die plek een appartementencomplex te bouwen. Veel weerstand is er tegen dit plan geweest en een wethouder heeft door deze kwestie zijn portefeuille moeten inleveren en zijn ontslag ingediend. U begrijpt dat dit een besmette locatie was.


Links
De oude situatie met de ‘Busse van Schutte’

Rechts
Het nieuwe complex met de viskraam waar de bewoners last van hadden!

Dat deze bouwplek gemeden zou worden door de stadsarcheoloog had ik niet verwacht. De botjes in de Broerenkerk zal hij wel belangrijker hebben gevonden. Wel is bekend dat van de zijde van Openbare Werken gevraagd was aan de draglinemachinist of hij, zo gauw er een stadsmuur gevonden werd, de dienst wilde waarschuwen!! Dit om aan te geven hoeveel onkunde, desinteresse er bestaat over de ligging van onze oude stadsmuur. De muur, die al te zien is op de 16e eeuwse kaart van Van Deventer, kan op 19e eeuwse kadasterkaarten prima gelokaliseerd worden.
Ook bij collega’s van de monumentendienst zijn gegevens aanwezig over de ligging. Omdat ik wel weet waar de muur ligt (Zwols Historisch Tijdschrift 1984-4), kan ik daar tevens de conclusie aan verbinden dat onder het Gouverneurshuis, dat op het oude aangelegde bastion was gebouwd, de oude gracht gelegen moet hebben. Samen met Joop Bredewold heb ik, zover mogelijk was, wel een onderzoek ingesteld. Officieel werd ons, door middel van een brief, daar toestemming voor verleend door de eigenaar-projectontwikkelaar van de grond, dhr. Ten Doeschate.

Het onderzoek

Doordat de bouwput razendsnel werd uitgegraven konden wij alleen één weekend rustig waarnemingen verrichten in het grondvlak en de wanden van de bouwput. Men had verdiept tot in de bovenste stortlagen welke de oude gracht hadden gedempt. De lagen waren te zien in de wand op 1 m + N.A.P..
Ook lag er een zandkop met podsol tussen de oude en huidige gracht in. Tegen het kopje lag een kleilaag.

Doordat er later gaten geboord moesten worden om beton te kunnen storten, werd afvalmateriaal dat onderin de oude gracht lag naar boven gehaald. Dit materiaal kon gedateerd worden in de 14e eeuw. De vrijgekomen grond werd gedeponeerd In Zwolle-Zuid. Door Joop is vele weken intensief deze stort doorzocht, o.a. met een detector. Het gevonden materiaal bestond uit honderden gebruiksvoorwerpen van metaal, glas, aardewerk en leer daterend uit de 14e eeuw tot en met ± 1623. Het laatste jaartal, 1623, dat op munten voorkwam zou met de totstandkoming van het Bastion te maken kunnen hebben.




Links
Beertje met schild. Steelbeëindiging, tin ± 1600

Midden
Een slof en 2 schoentjes. 16e eeuw, restauratie J. Bredewold.

Rechts
N.A.P.-hoogtes


Tot 4.5 m onder de bouwputdiepte werd bij het boren nog zwarte grond naar boven gehaald. De laatste 1.5 m was meer een verkleuring. Dit betekent dat de grachtdiepte in de 14e eeuw op ± 2.75 m — N.A.P., gelegen zal hebben. In een sondeerrapport kwam op die diepte ook klei voor. De oude gracht was tussen de zandkop en de stadsmuur ± 20m breed. De voor ons belangrijke N.A.P. gegevens zijn beschikbaar gesteld door een opzichter van de bouw.

De gemeente had in overleg (wat is dat?) met de bouw zijn kans moeten grijpen om met weinig kosten de nog aanwezige grachtvuIling te onderzoeken. Hieruit had veel informatie verkregen kunnen worden over de eetgewoonten en gebruiksvoorwerpen die in de periode vanaf de 14e eeuw tot en met het begin van de 17e eeuw in Zwolle voorkwamen. Een gemiste kans voor open doel!