Loden voorwerp

Eén van de mooiste loden voorwerpen die ik vond in de omgeving rond Zwolle. Afmetingen zijn 4,3 cm hoog en 0,5cm dik. Op de voorzijde de letter N met een kroon er boven. Aan de achterzijde een huis- of eigendommerk? Na 40 jaar kwam ik er achter welke functie het loden voorwerp had.


UITLEG

In 2012 ontving ik van Frans Schot, medewerker van het museum “‘t Behouden Huys” op Terschelling, een aantal foto’s en de mededeling dat er een scheepswrak was gevonden. In het wrak waren verschillende voorwerpen aangetroffen van aardewerk, pannen van koper, bundels van staven koper, glaskralen en resten van o.a. jenever/medicijnflessen. Frans vroeg of ik daar eens naar wilde kijken. Mijn reactie naar Frans over de kralen kon ik nog opnemen in mijn in november 2012 verschenen deel 3 van “Kerstversiering uit de oude doos 1875-1975” op blz. 18 in het hoofdstuk “Het maken van glaskralen”.


Ik heb Frans toen uitleg gegeven over de wijze hoe in de 17-18 eeuw dit soort kralen gemaakt werden. Het kwam er op neer dat de kralen waarschijnlijk wikkelkralen waren. Een later onderzoek bevestigde mijn uitleg. Van het steengoed dat door het museum als 18 e eeuw werd gedateerd, heb ik geen foto’s ontvangen en heb daar dan ook geen mening over. De glasresten van het flesmateriaal dateer ik van rond 1700.


De ongeveer 8mm dikke geelkoperen staven waren in bundels van 25 stuks verpakt. Ze hadden een lengte van 90-100cm. Bijeengebonden met koperdraad en wogen 15 kilo. Aan het koperdraad waren loden bevestigd met aan de ene zijde de afdruk van een dubbel koppige adelaar en aan de andere zijde een palmboom? En de letters TP. Van de loden kon ik alleen maar aangeven dat die dubbel koppige adelaar mij deed denken aan het Habsburger wapen maar er zijn veel wapens in omloop waar de dubbel koppige adelaar voor werd gebruikt.


In maart 2022 ontving ik nr. 45 van het blad “VIND”. Op blz. 44-49 stond een artikel van Eddie Nijhof. Hij is al vanaf de 80er jaren werkzaam als archeoloog bij de gemeente ‘s-Hertogenbosch. In zijn tekst geeft hij aan dat vanaf de vondst van het wrak in 2012 op Terschelling er een onderzoek heeft plaats gevonden naar de loden die aan die bundels koperstaven zaten. Het bleek dat er veel overeenkomsten waren met vondsten in verschillende landen maar ook in ’s-Hertogenbosch. Dit soort loden werden vroeger aangezien als lakenloden maar nu is dus bekend geworden dat het keur/kwaliteitsloden zijn van de messingindustrie. Eddie doet uitgebreid verslag over de tot dusver uitgevoerde onderzoeken en wil graag nieuwe gegevens ontvangen. Het artikel “Keurloden voor messingdraad” in het blad “VIND” nr. 45 geeft mij dus na 40 jaar de functie weer van een object in mijn collectie.


Nog een opmerking

De kleine boot zou, volgens de gegevens van Frans, aangespoeld zijn vanaf de Zweedse kant op het strand van Terschelling. Toen ik in het museum was gaf ik aan dat ik het idee had dat de boot waarschijnlijk wel eens vanaf de Duitse Eems of de Wezer gekomen kon zijn en gestrand is bij paal 27. In al die jaren zal hij overspoeld zijn met zand. Algemeen is bekend dat o.a. Terschelling door de tijd heen aan de ene kant van het eiland grond verliest en aan de andere kant er weer grond bij krijgt door wegspoeling of afzetting door de zee. Ik adviseerde om eens met detectors de duinen af te zoeken want als er 1 boot tevoorschijn komt dan kunnen er natuurlijk ook meerder wrakken onder het zand verborgen liggen. Of mijn idee navolging heeft gekregen?