Inhoudsopgave

Op weg naar de fusie

Na de oorlog werden de repetities van de mondharmonicavereniging Excelsior voortgezet in de zaal van café De Munnik op de Hoogstraat maar het verliep niet zo vlot. Daarom werd in 1947 tot een fusie besloten met Houdt Moedig Stand.
Leden van H.M.S. waren overgebleven van de vereniging S.V.A. welke uit de wijk Pierik/Assendorp kwam. Door de fusie met H.M.S. kwam er een eind aan Excelsior als specifieke Kamperpoortense vereniging. Leden kwamen nu uit de verschillende wijken van Zwolle. Nagezocht in de kranten van 1947 t/m april 1948 maar niets over de fusie kunnen vinden. Waarschijnlijk is dat intern gehouden! In ieder geval werd er op 7 mei 1948, tijdens een bevrijdingsdefilé, door Excelsior deelgenomen aan de marswedstrijd in Zwolle. Er werd daar een 3e prijs behaald.
Toen oud-lid Eppe Overink in 2001 de overgebleven spullen, o.a. het vaandel, overdroeg aan Jacob Donze van het Kamperpoorter Buurtmuseum, kon hij Jacob nog veel namen noemen die rond 1947-48 lid waren van de vereniging! Toen ik Eppe in 2014 opzocht in het verzorgingshuis “Berkumstede” was hij op 87-jarige leeftijd nog net zo helder want de namen kon hij zo weer opnoemen. Eppe speelde elke dag nog op de verschillende mondorgels en zoals hij mij zei: “dacht hij dan aan mijn vader. De wijze waarop hij mijn vader had leren kennen zou hij nooit vergeten. Zo’n fijne man en altijd vriendelijk maar wel streng als het op muziek maken aankwam.”. De namen van Eppe: Dikken 6x,(Derk-Herman-Cobus-Teunis-en de twee zonen van Herman; Jan en Dick). De broer van Herman, Jan, was als dienstplichtig militair al op 3 okt. 1946 naar Indonesië vertrokken en was geen lid meer. Familie Van Unen 4x, Hendriks 2x, Cees Lafaille, K. Kist, Bram Bets (werkte bij Tijl), R. van der Bend (Merelstraat 28), J. Ruitenberg, Harrie Kornelis, vader en zoon Rijnbergen, H. Otten (Katerdijk 31), Overink 2x, Beernink, van Vilsteren, Platje 2x, Wimpie van Dam, Bonthuis 2x, van Essen, Jansen 2x, Baarslag, Derksen, G. Dijkslag, E. van Egteren, van Ittersum, Knoops 2x, Kloeke 2x, Van de Vegt 2x en dan nog de vele tientallen jeugdleden. Van andere oud-leden nog de namen doorgekregen van: Reinier van Werven, dhr. Kleine uit de Kievietsstraat. De Lode’s waren waarschijnlijk al lid vanaf de oprichting?
Eppe vertelde nog dat er wel gekeken werd wie je was voordat je lid mocht worden zo kort na de oorlog! (Opmerking: mij was dat niet bekend en ik hoorde dat in 2014 voor het eerst!) Vrouwen konden na de fusie geen lid meer worden. Mijn zus Giena baalde daar nu, 2014, nog van!

In 1947, na afloop van de fusievergadering, werd Herman Dikken directeur/dirigent, Chris van Unen; voorzitter, Bertus v/d Vegt; penningmeester, Cobus Dikken; verzorger materiaal, Harm Dijkslag; tamboer-maître en lid van het bestuur, Henk Wissink; waarnemer, Rinus Willems; vaandeldrager, Joop Kloeke; tamboer instructeur, Aron Kloeke ging over de drum veneta, bas en de 3 soorten mondorgels; C. F. W. een enkele D, en de Schout één twee en drie. Wie secretaris was?

In 1948, tijdens de receptie t.g.v. het 20-jarig jubileum, poseerden het bestuur en de belangrijkste leden van Excelsior in Hotel Wijnberg op de Veemarkt.
Van links naar rechts: Cobus Dikken, Wimpie van Dam, Jan Kartouw, Derk Dikken, Rinus Willems, Harm Dijkslag, Joop Kloekke, Chris van Unen, Bertus van der Vegt, Herman Dikken.

Dhr. Kartouw had een groentezaak op de Van Ittersumstraat. Bertus v.d. Vegt had een groentezaak op de Hoogstraat en stond op o.a. de warenmarkt in Zwolle.

Cobus Dikken die o.a. de trommelvellen spande en als het nodig was ze verving, is ook nog vaandeldrager geweest. Henk Wissink was door Herman opgeleid en kon als waarnemer fungeren en is later tamboer- maître geworden. (Bahje) Bertus Van de Vegt verzorgde de benzinelampen als ze avonds op pad gingen. Bahje gebruikte die ook bij zijn kraam op de markten.
Op de foto hierboven is Dijkslag nog te zien maar na die tijd is Dijkslag na al die jaren lid te zijn geweest uit de vereniging verdwenen. In de bijlage over de tamboer-maître Dijkslag wordt uitgelegd waarom hij Excelsior verlaten heeft.

1948.
Boven links;Bertus v d Vegt, Wimpie van Dam, Hendriks, ?, ?, ?, Harm Dijkslag, Derk Dikken, Jan Klein en Cobus Dikken.
Herman zit rechts naast voorzitter Chris van Unen.
2e links van het vaandel: Platje. Rechts daarboven staande Joop Kloekke. 4e rechts op de eerste rij: Henk Wissink.

Na het vertrek van Dijkslag was eerst Appe Kist en later Henk Wissink de tamboer-maître. Als vaandeldrager werd ook nog genoemd door dhr. Hendriks: Rinus de Wals en dhr. Vis.
Hendriks noemde ook nog de naam Gradis Tijdeman als lid van Excelsior maar zou daarvoor al bij S.V.A. lid zijn geweest.
Op 2e pinksterdag van 1950 werd er met concert een 1e prijs behaald in de 1e afd. Dit gebeurde in Scherpenzeel. Ook werd er op uitnodiging van de kring van Chr. zangverenigingen na afloop van een zangconcours in Balkbrug een concert gegeven.

De tamboers van rond 1950 staan voor café Marktzicht op de Veemarkt. Links Henk Disselhof die later tamboerinstructeur zou worden. Hier ziet u tevens dat de zwarte pet ingevoerd is. Het S.V.A. van Herman Dikken droegen die al voor de WOII!


1950 en 1951.
Maar twee foto’s (hieronder) zijn in mijn bezit waar Herman als dirigent te zien is. Concours in Zeist waar een 1e en 2e prijs werd behaald in de 1e afdeling.

Van zus Giena vernam ik nog dat Herman tijdens een concours een behoorlijke woordenwisseling had met de oud dirigent van Excelsior, Dick Voeten. Die zat in de jury. Er was een toekenning van een 1e prijs voor een vereniging die volgens de Excelsior-leden zich tijdens het concert niet gehouden had aan de verplichte partituur. Excelsior had dat wel gedaan maar kreeg de 2e prijs. Herman was kwaad geworden op de jury maar vooral op Voeten. Ondanks de protesten ging de 1e prijs toch niet naar Excelsior.
Dick wist nog dat op de terugreis van concoursen er in Emst bij caféhouder De Brink! wat gedronken werd, en als ze uit het Zuiden kwamen in Lent werd aangelegd.

Nu drie foto’s van vóór 1952 die op dezelfde dag van het korps zijn gemaakt. Opstellen op de Veemarkt voor hotel Wijnberg. Achter het seniorenkorps is nog net een spandoek zichtbaar die ook op de andere foto’s te zien is. De nauwelijks te lezen tekst: HULP VOOR AN…….? …
Tamboer rechtsvoor is Teunis Dikken die tijdelijk uit Leeuwarden terug was, met grote trom Bertus v/d Vegt, naast hem met de bekkens is dhr. Hendriks. Als directeur naast het korps Herman Dikken.
De grote trom was erg zwaar en onderweg werd er nog wel eens gewisseld. Dit is goed te zien op de volgende foto. Op de eerste foto staat Hendriks met de bekkens maar op de andere foto heeft hij de bekkens gewisseld met Bertus v/d Vegt en draagt hij de grote trom. Dat wisselen gebeurde in die tijd vaker omdat de grote trom een ketel had van metaal/koper. Later werden de ketels van hout gemaakt die veel lichter waren.

Heel veel publiek op de Grote Markt in Zwolle.
De muziektent in al zijn glorie.

De route van de optocht gaat, 2e foto, richting de Oude Vismarkt. Op de derde foto komt de optocht terug vanuit de Sassenstraat en gaat via de Korte Ademhalingssteeg richting Luttekestraat/ Melkmarkt. Niet voor niets stonden daar altijd veel toeschouwers want dan kon je alles tweemaal zien!

Tijdens de jubileumvergadering van 1953 werden de schilden gepresenteerd met daarop de eerder behaalde prijzen. Het vaandel was natuurlijk te klein geworden!

Daarna kon tijdens het marcheren op de straat de borden met prijzen getoond worden aan de burgerij. Op de rechter afbeelding lopen ze in de Emmawijk richting de Veemarkt.

1953-1954. Vaak was er ondersteuning nodig van senioren voor het jeugdkorps tijdens een concours. Broer Jan heeft nu de grote trom en broer Dick, direct linksvooraan, als tamboer.

Excelsior was een graag geziene deelnemer tijdens concoursen in Amsterdam. In 1953 behaalden daar de junioren, volgens broer Dick, een 1e prijs. Dat klopt want in de krant van 20 mei was te lezen dat de junioren daar 2x een 1e prijs en een 2e prijs hadden onder leiding van H. Dikken voor het concert en de marswedstrijd.

In het midden Dick met rechts Eef Willems en links Baltes.

Serenade bij één van de restaurants op de Veemarkt.

In 1953 werd ook nog het 25-jarig jubileum van Excelsior gevierd met een concours in Zwolle. Op 2e Pinksterdag (25 mei) vielen verschillende verenigingen in de prijzen. Het Jubal uit Oldebroek (’t Loo), o.l.v. Herman Dikken, die op dat moment uit maar liefst 33 personen bestond, behaalde bij de marswedstrijd en bij het concours een 1e prijs. Jong Leven uit Leeuwarden, waar Teunis Dikken dirigent van was, behaalde een 1e prijs bij het concert en een 2e prijs in de marswedstrijd. De marswedstrijd werd gehouden op het Veemarktterrein en het concert werd gehouden in Odeon.

Overlijden Herman Dikken

Eppe herkende op deze foto zichzelf. Hij staat linksboven naast Cobus Dikken die het vaandel vasthoudt. 1e zittende seniortamboer links is Japie Ruitenberg en daarnaast Henk Otten. Henk Wissink als tamboer-maître naast mijn vader. Tussen beiden in zit de tamboer Jan Kleine uit de Blokstraat. Rechts daarvan mijn broer Jan en helemaal rechts de juniortamboer;broer Dick die dan 12 jaar is. De foto die gemaakt is door de Zwolse fotograaf Van Hezel zal gemaakt zijn i.v.m. het naderende 25-jarig jubileum in 1953. De foto is in oktober 1958 gebruikt voor een krantenartikel waarvan de kop luidde: “Excelsior bestaat 30 jaar. Kamperpoort nam het initiatief”. Heeft de journalist een verwijzing naar het verleden willen doen als een eerbetoon aan mijn vader die in 1955 was overleden?

Links 1954-1955. Waarschijnlijk de laatste foto waarop mijn vader naast het korps te zien is. Tijdens zijn ziekte en na zijn overlijden op 16 december 1955 werd het dirigentschap overgenomen door Chris van Unen. Rechts 1955-1956. Hier Chris van Unen naast het korps. Opa Dikken loopt rechts, de derde van achteren. Mijn broer Dick had de vereniging al verlaten en broer Jan was voor militaire dienst opgeroepen.

Eppe Overink noemde nog plaatsen als Scherpenzeel, Leeuwarden, Amsterdam oost en noord, waar hij op concours was geweest. Hij was nog samen met Japie Ruitenberg (De Krulle) een paar maal bij mijn vader geweest toen die ziek was. Mijn broer Jan wist dat nog. Excelsior deed ook optredens bij de Elbertsschool (school 12) tijdens de daar gehouden Bazar. Eppe vertelde nog dat mijn opa daar met schieten een horloge had gewonnen maar doordat mijn opa door bleef schieten dat horloge zelf wel betaald had. Eppe lachte er nu nog om.

De vereniging moest na het overlijden van Herman Dikken verder. Henk Wissink zette als instructeur, tamboer-maître en directeur zijn schouders er onder en met hulp van de leden maar vooral van de families Kloekke, Willems en Van Unen heeft men de vereniging draaiende kunnen houden.

Een gedeelte van het jeugdkorps in 1955. Na het overlijden van mijn vader kwam het ledental, vooral van het jeugdkorps, in een dip te zitten.

Bij Excelsior konden na de fusie in 1947 geen vrouwen meer lid worden. Rond 1958 waren vrouwen wel weer welkom. Dat zal ook te maken hebben gehad door de terugloop van leden.
Volgens Eef Willems (een zoon van bestuurslid MaRinus Willems. Eef is te zien op de foto uit 1953 met Dick in Amsterdam.) werd er toen (opnieuw) een jeugdkorps opgericht. Oefenen vond plaats in school 12. Tamboerinstructeur was toen Henk Disselhof. Hij woonde in de Groote Baan en als de jongens daar les kregen gebeurde dat op een plankje met daar omheen een stuk rubberen binnenband. Later werd er geoefend aan de Spinhuiswal. Broer Dick, terwijl hij geen lid meer was van Excelsior, hielp dan in de pauze de beheerder Kiffers met het inschenken van de koffie en verdiende zo een flesje limonade!

Echter, op 9 augustus 1957 overleed het bestuurslid Bertus van der Vegt (zwager van Herman) op 41! jarige leeftijd.

Opnieuw moest de vereniging maar ook de familie een klap verwerken. Bertus, die bekend stond als Baije was zeer geliefd. Bekend waren de (familie)reisjes naar o.a. De Waarbeek, die gemaakt werden op de zondagmiddagen, in zijn open bedrijfswagen.
Gezelligheid was het motto. De zoon van Herman Dikken, Dick, speelde dan op zijn accordeon en de aanwezigen in de laadbak konden dan meezingen of speelden op hun mondorgel de melodieën mee.

Ook nu moest de vereniging verder want in 1958 zou het 30 jarig jubileum plaatsvinden. Van de landelijke bond mocht Excelsior in de zomer van 1958 een mondaccordeonconcours houden in Zwolle.

Het bestuur van 1958 bestond uit:
J.G. Kloekke;voorzitter, G. Baarslag;secr., M. Willems;penn., J. Bonthuis, Klaas Bolleman, A. Kist en M. Hendriks als lid.
Henk Wissink; directeur en muzikaal leider van 40 jonge mondorgelspelers en van een drumband met 18 tamboers en trompetters.

Tekst overgenomen uit de verschillende krantenartikelen:
“Op zaterdag 4 okt. 1958 werd het 30 jarig bestaan gevierd in Odeon. Morgens waren op de begraafplaats Kranenburg op de graven van H. Dikken en B.J. van der Vegt kransen gelegd. Middags werd er een receptie gehouden waaruit weer eens bleek hoe geliefd Excelsior was. Verschillende sprekers, waaronder de vertegenwoordigers van B&W, dhr. W.Breunis en A.J. Nooter, memoreerden aan de verdiensten van de vereniging voor de samenleving. Zusterverenigingen en bondsbestuurders prezen de eenheid van Excelsior en spraken de hoop uit dat de vereniging op dezelfde voet zou voortgaan.
Avonds was er een feestavond voor de 78 leden (38 sen. en 40 juniorleden) in Odeon. Voorafgaande aan de uitvoering van het jeugd- en seniororkest op die avond werden nog drie jubilarissen in het zonnetje gezet, te weten; Derk Dikken, J. van Unen en M. Willems die vanaf de oprichting op de bres hadden gestaan voor Excelsior. De jubilarissen kregen een attentie in de vorm van een aktetas.
Derk Dikken die met zijn 75 jaar het oudste lid van de vereniging was werd nog eens extra in het zonnetje gezet en kreeg van het bestuur een paar fietstassen. Derk, die als Opa Dikken beter bekend staat, was in 1953 erelid geworden. Van jongs af aan was hij een liefhebber van muziek. In de militaire dienst had hij het genoegen om bij de stafmuziek aangesloten te zijn geweest. In 1958 was hij nog steeds hoornblazerinstructeur, inde het donateurgeld en repareerde de trommels. Op 2e pinksterdag van dat jaar werd hij nog als vervanger van Klaas Bolleman opgetrommeld om de zware bas te spelen tijdens een concours in Delft waar de senioren een 2e prijs en de junioren een 1e prijs behaalden. Een boute uitspraak van hem in die tijd was: “ik bloaze ze allemoalle nog oaver de kop”. Naast het lidmaatschap van Excelsior was hij ook nog vele jaren een gewaarde kracht bij de Zwolse muziekvereniging “De Bazuin”.
Dhr. W(impie) van Dam kon door omstandigheden voor zijn huldiging van zijn 25 jarig lidmaatschap niet aanwezig zijn. Dit zou gebeuren op de eerst volgende jaarvergadering.
Het toneelgezelschap;“De Ghesellen van de Spele”, onder leiding van John van Elburg zorgden met de cabaret-revue “Het gaat weer op rolletjes” voor de gezellige noot tijdens deze jubileumfeestavond. Tot besluit was er het gebruikelijke dansje waarmee de jubileumviering werd afgesloten.”

Om de kosten van dit alles te kunnen betalen werd er een actie gehouden. In die tijd was het gebruikelijk dat er drinkglazen met het verenigingsgegeven gemaakt werden en konden belangstellenden deze kopen.

Links het glas uit 1958.

De actie had zoveel succes dat deze in 1963 herhaald werd maar dan met een ander motief op het glas.

Na 1958 is ook als oefenlokaal gebruikt de kantine van Vocaleum in het Achterom op de Kamperpoort. Er waren toen zo’n 200 donateurs.

Opa Dikken overleed op 7 november 1963 op 80 jarige leeftijd. Hij werd op de Kranenburg in het familiegraf bij zijn vrouw en zoon Herman Dikken geplaatst.

Mijn broers Dick en Jan hebben toen zij lid van Excelsior waren het mondorgel bespeeld maar moesten op straat als tamboer. Jan heeft regelmatig met de grote trom gelopen. Dick vertelde dat toen Herman van de vereniging na de oorlog die (opgeknapte) piano kreeg, hij les van hem kreeg in pianospelen en hij kreeg op 13-14 jarige leeftijd zijn eerste accordeon. Hij werd toen lid van de accordeonvereniging Kunst en Vermaak. Die liepen tijdens Koninginnedag ook mee in de optocht. Dick kon toen niet lid zijn van twee verenigingen en koos voor de accordeonclub. Hij verzorgde later o.a. de begeleiding van de cabaretgroep; “Lach en Vergeet”.

Links In 1959 was Gieny v d Vegt nog lid geworden van Excelsior. Zij was de dochter van Bertus van de Vegt en Coba Dikken. Hier staat zij naast haar broertje Herman. Rechts Henk Wissink als tamboer-maître. Waarschijnlijk één van de laatste foto’s waarop de mondorgelspelers nog aanwezig waren.

In de 60-er jaren moet Excelsior een verandering ondergaan hebben. Volgens Eef Willems en Gerrit van Kleef kwam er een splitsing tussen drumband en mondorgels. Er kwamen toen trompetten bij en zodoende kon Excelsior als een Tamboer en Trompetterkorps optreden en werden de mondorgels thuis gelaten. Wanneer Excelsior heeft opgehouden met bestaan zal in de tweede helft van de 60er jaren zijn geweest. Eppe Overink en Dinie Lafaille vertelden dat er op het laatst nog 5 leden waren die besloten om te stoppen: Cees Lafaille, Eppe Overink, Dick van Unen, Kornelis en Kloekke. Spullen werden door de jonge Dick van Unen verdeeld en het geld dat nog in kas zat werd volgens Eppe aan een ieder ter hand gesteld. Hij ontving (althans zijn vrouw zoals hij zei!) 55 gulden. De financiële boeken zouden nu nog bij de zoon van Kornelis zijn.
De bekers, lauwerkransen en medailles, die door Excelsior gewonnen waren tijdens concoursen in Zuilen Utrecht- Amsterdan-Raalte-Westenholte etc, waren in (1958) nog te zien in de grote medaillekast die in de oefenruimte van, “Ons Huis”’, Menno van Coehoornsingel, stond. Waar die na de opheffing gebleven zijn wist Eppe niet!

Meer ben ik niet te weten gekomen maar één ding staat voor mij vast na al die gesprekken; mensen hadden plezier in tijden dat het niet zo voorspoedig ging als we vandaag de dag ge(ver)wend zijn.

Twee afbeeldingen van Excelsior als Tamboer en Trompetterkorps.

Zoals u bemerkt heeft heb ik weinig gegevens over de laatste periode van de vereniging vermeld maar dat heeft te maken dat ik van plan was om nog met Dick van Unen te praten die de beëindiging van Excelsior mee heeft gemaakt. Maar dat heeft niet zo mogen zijn want Dick is plotseling in 2013 overleden!